Przywracanie i Diagnostyka

Zadanko na ocenę

Wyobraź sobie, że pracujesz w serwisie komputerowym. Trafia do Ciebie laptop z systemem Windows 11 Home. Klient zgłasza, że po ostatniej aktualizacji sterowników karty graficznej i instalacji "nieznanego programu do optymalizacji gier", system zaczął działać niestabilnie – pojawiają się niebieskie ekrany (BSOD), a niektóre pliki z pulpitu zniknęły.

Twoim zadaniem jest przeprowadzenie pełnej ścieżki diagnostyczno-naprawczej oraz przygotowanie raportu w formacie PDF (lub dokumencie tekstowym).

Etapy realizacji zadania:

KROK 1: Wywiad i analiza (Teoria)

Zanim zaczniesz "klikać", opisz w raportcie:

1. Jakie trzy narzędzia systemowe wykorzystasz w pierwszej kolejności do zdiagnozowania przyczyny awarii? (Uzasadnij wybór).

2. Jak sprawdzisz, czy problem jest natury programowej (software), czy sprzętowej (hardware)?

KROK 2: Działania praktyczne (Symulacja/Realizacja)

Wykonaj na swoim komputerze (lub maszynie wirtualnej) poniższe czynności i udokumentuj je zrzutami ekranu:

1. Analiza logów: Otwórz Podgląd zdarzeń. Znajdź i wklej zrzut ekranu dowolnego błędu (oznaczonego czerwonym wykrzyknikiem) z sekcji "System". Opisz, co mówi nam treść tego błędu.

2. Weryfikacja plików: Uruchom Terminal jako administrator i użyj komendy sfc /scannow. Wklej zrzut ekranu z wynikiem końcowym.

3. Punkt przywracania: Pokaż na zrzucie ekranu listę dostępnych punktów przywracania w Twoim systemie. Wybierz jeden i opisz, dlaczego akurat ten byłby najbezpieczniejszy dla klienta.

KROK 3: Odtwarzanie danych

Klient stracił pliki z pulpitu.

1. Skonfiguruj funkcję Historia plików (możesz użyć pendrive'a).

2. Wykonaj zrzut ekranu okna, w którym widać, że kopia zapasowa została pomyślnie utworzona.

Poziom: Podstawowy (Punkty Przywracania i Środowisko WinRE)

Zadanie 1: Tworzenie "Kapsuły Czasu" (Punkt Przywracania)

• Polecenie: Sprawdź, czy ochrona systemu dla dysku C: jest włączona. Utwórz ręcznie punkt przywracania o nazwie "Przed_Instalacja_Sterownika". Wyjaśnij, jakie elementy systemu zostaną cofnięte, a jakie pliki użytkownika (dokumenty, zdjęcia) pozostaną nienaruszone po użyciu tego punktu.

• Cel: Zrozumienie mechanizmu System Restore i jego selektywności.

Zadanie 2: Podróż do Środowiska Odzyskiwania (WinRE)

• Polecenie: Uruchom system ponownie w trybie odzyskiwania (Ustawienia -> System -> Odzyskiwanie -> Uruchamianie zaawansowane). Znajdź w menu opcję "Wiersz polecenia" oraz "Ustawienia uruchamiania". Nie wprowadzaj zmian, po prostu wykonaj zdjęcie/zrzut ekranu dostępnych narzędzi.

• Cel: Zapoznanie się z interfejsem naprawczym dostępnym, gdy system nie chce się uruchomić normalnie.

Zadanie 3: Tryb Awaryjny (Safe Mode) jako poligon

• Polecenie: Uruchom system w Trybie awaryjnym z obsługą sieci. Spróbuj w tym trybie uruchomić prostą grę lub program graficzny. Zaobserwuj różnice w wyglądzie pulpitu i działaniu sterowników (np. rozdzielczość ekranu). Wyjaśnij, dlaczego ten tryb jest kluczowy przy usuwaniu złośliwego oprogramowania.

• Cel: Praktyczne sprawdzenie działania systemu na minimalnym zestawie sterowników.

Poziom: Średni (Kopia Zapasowa i Analiza Błędów)

Zadanie 4: Ratunek dla dokumentów (Historia Plików)

• Polecenie: Podłącz zewnętrzny nośnik (pendrive/dysk). Skonfiguruj funkcję "Historia plików" dla folderu Dokumenty. Utwórz plik tekstowy, wpisz w nim zdanie, zapisz, a po minucie zmień jego treść. Użyj funkcji "Przywróć pliki osobiste", aby odzyskać pierwszą wersję pliku.

• Cel: Opanowanie archiwizacji przyrostowej.

Zadanie 5: Tworzenie Dysku Naprawy Systemu

• Polecenie: Znajdź w Panelu Sterowania opcję "Tworzenie dysku naprawy systemu" (lub użyj narzędzia Media Creation Tool). Opisz, dlaczego technik powinien mieć taki nośnik zawsze w torbie narzędziowej, nawet jeśli system na dysku twardym jest całkowicie uszkodzony.

• Cel: Przygotowanie fizycznego narzędzia do ratowania systemów.

Zadanie 6: Podgląd Zdarzeń – Czytanie "Czarnej Skrzynki"

• Polecenie: Otwórz Podgląd zdarzeń (eventvwr.msc). Przejdź do: Dzienniki systemu Windows -> System. Przefiltruj widok tak, aby wyświetlić tylko "Błędy" i "Krytyczne". Znajdź zdarzenie o identyfikatorze (Event ID) 41 lub 6008. Co one oznaczają w kontekście stabilności komputera?

• Cel: Nauka diagnostyki post-mortem na podstawie logów systemowych.

Poziom: Zaawansowany (Zaawansowana Diagnostyka i Naprawa)

Zadanie 7: Weryfikacja spójności plików (SFC i DISM)

• Polecenie: Uruchom Terminal (PowerShell) jako administrator. Wykonaj komendę sfc /scannow. Po zakończeniu zinterpretuj wynik (czy znaleziono naruszenia spójności?). Następnie sprawdź składnię komendy DISM /Online /Cleanup-Image /CheckHealth. Kiedy należy użyć DISM zamiast SFC?

• Cel: Nauka naprawy uszkodzonych plików systemowych z poziomu CLI.

Zadanie 8: Monitor Niezawodności (Reliability Monitor)

• Polecenie: Wpisz w wyszukiwarkę systemową "Wyświetl historię niezawodności". Przeanalizuj wykres z ostatniego tygodnia. Zidentyfikuj dzień, w którym "wskaźnik stabilności" spadł. Kliknij na ten dzień i sprawdź, która aplikacja lub usługa spowodowała problem.

• Cel: Korzystanie z graficznych narzędzi diagnostycznych do szybkiej oceny stanu PC.

Zadanie 9: Diagnostyka pamięci RAM

• Polecenie: Uruchom narzędzie Diagnostyka pamięci systemu Windows. Zaprogramuj sprawdzenie przy następnym uruchomieniu komputera. Opisz, jakie objawy sprzętowe (np. Blue Screen) sugerują, że informatyk powinien użyć właśnie tego narzędzia.

• Cel: Powiązanie błędów programowych z potencjalną awarią hardware'u.

Zadanie 10: Analiza "Blue Screen of Death" (BSOD)

• Polecenie: Pobierz darmowe narzędzie BlueScreenView (NirSoft). Jeśli na komputerze nie ma plików zrzutu (.dmp), znajdź w sieci przykładowy kod błędu (np. INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE lub WHEA_UNCORRECTABLE_ERROR) i napisz krótką notatkę dla klienta, co może być przyczyną każdej z tych awarii.

• Cel: Symulacja realnej pracy serwisanta przy analizie krytycznych błędów jądra systemu.